Van witte rook naar grijze rook

Vorige zomer schreef ik hier al over “witte rook” rond onze vermogensbelasting. Eindelijk een wetsvoorstel. Spoel een klein jaartje door en we zijn weer waar we begonnen: grijze rook, rumoer in Den Haag en belastingplichtigen die geen idee hebben wat de status is van het hele zooitje. Zelfs Elon Musk bemoeide zich ermee. En als je belastingstelsel door de Amerikaanse elite op X belachelijk wordt gemaakt, weet je: er is stront aan de knikker. Of toch niet?

De korte versie: de Tweede Kamer heeft ja gezegd tegen een nieuw box‑3‑systeem waarin je belasting betaalt over het rendement dat je écht hebt gemaakt. Klinkt redelijk. De discussie begint bij de vermogensaanwasbelasting. Die houdt in dat je ook belasting betaalt over winsten die nog alleen op papier bestaan. Dat zat minister Heinen kennelijk niet lekker, want hij trok aan de handrem terwijl het voorstel al bij de Eerste Kamer lag.

En dus gaan ze in Den Haag weer terug naar de tekentafel. Wat er precies gaat veranderen? Los van het feit dat de schoen vooral wringt bij de vermogensaanwasbelasting en de verliesverrekening, is dat nog volstrekt onduidelijk. Ik loop daarmee opnieuw het risico dat deze column bij publicatie alweer achterhaald is. Maar zonder risico’s is het leven mij veel te saai.

Tot slot: heeft Elon ons nou terecht uitgelachen? Is die vermogensaanwasbelasting echt iets totaal nieuws en volslagen belachelijks? Daar kun je over twisten. Onder het huidige box‑3‑systeem wordt namelijk al jaren belasting geheven op basis van veronderstelde (fictieve) rendementen. Die fictie corrigeert niet voor wat je daadwerkelijk ontvangt, noch voor het moment waarop dat gebeurt. Belasting volgt daarmee vermogensgroei in plaats van cashflow.

In die zin is het huidige systeem misschien al een vorm van aanwasdenken. Het nieuwe voorstel maakt die aanwas alleen explicieter. Er zijn zelfs fiscalisten die stellen dat dit juist bijdraagt aan een neutralere fiscale behandeling van verschillende soorten vermogen. Dat voelt confronterend, maar is inhoudelijk minder revolutionair dan het soms wordt gebracht.

Concluderend: na het lezen van deze column weet je nog steeds niet waar het heen gaat. Maar je bent wél weer bijgepraat.